તમારા માટે સારો સેકન્ડ હેન્ડ ફોન કેવી રીતે પસંદ કરવો?

તમારા માટે સારો સેકન્ડ હેન્ડ ફોન એ છે જે રોજનું કામ કરે અને આખો ખર્ચ બજેટમાં રહે. ચાર્જર, ખૂટતો ભાગ કે રિપેર ઉમેર્યા પછી પણ સોદો ફાવવો જોઈએ. પહેલાં કયાં કામ જરૂરી છે તે લખો, પછી જે ફોન હાથમાં મળે એ જ તપાસો.

ક્લાસ માટે પહેલો સ્માર્ટફોન, માતા-પિતા માટે કોલ અને WhatsApp કે દુકાનની વસ્તુના ફોટા માટે ફોન લેતા હો તો જરૂર અલગ છે. જૂનું મોંઘું મોડલ ગમી જાય એ પહેલાં પોતાના કામની નાની યાદી બનાવો.

ફોનમાં કયું કામ કરવાનું છે તે નક્કી કરો#

બજેટ લખો અને કઈ બાબત જરૂરી છે તે નક્કી કરો. ફોન સાથે ચાર્જર, કવર કે બીજી વસ્તુ ન મળતી હોય તો તેના માટે પણ થોડો ખર્ચ રાખો. આખું બજેટ માત્ર ફોનના ભાવમાં પૂરું ન કરો.

કોલ, મેસેજ અને સામાન્ય એપ માટે ફોન બરાબર ચાલે છે કે નહીં, સ્ક્રીન વાપરવામાં સરળ છે કે નહીં અને બેટરીની હાલત જુઓ. ફોટા અને વિડિયો માટે કેમેરા જાતે વાપરો અને સ્ટોરેજ તપાસો. કામ કે મુસાફરી માટે જરૂરી એપ, સિમ અને કનેક્શનનો વિચાર કરો.

તમારી જરૂરી એપ એ મોડેલ અને સોફ્ટવેર પર હજી ચાલે છે કે નહીં તે તપાસો. ચોક્કસ મોડેલને કેટલો સોફ્ટવેર સપોર્ટ મળે છે તેની હાલની માહિતી ઉત્પાદક પાસેથી જુઓ. ફોન દેખાવમાં નવો લાગે તો પણ તમે જેટલા સમય માટે વાપરવા માગો છો તેટલા માટે યોગ્ય ન હોય શકે.

કોલ અને WhatsApp માટે સામાન્ય કોલ, માઇક્રોફોન, સ્પીકર, વાંચવામાં ફાવતી સ્ક્રીન અને ટચ અજમાવો. ક્લાસ કે વિડિયો કૉલ માટે જરૂરી એપ, આગળનો કેમેરો, અવાજ અને ચાર્જિંગ જુઓ. દુકાનના ફોટા માટે તમે વેચો એવી વસ્તુનો ફોટો લઈ ફોકસ, રંગ અને સ્ટોરેજ જુઓ. ગેમ કે એડિટિંગ કરવું હોય તો પરવાનગીથી જરૂરી એપ અજમાવો. એ કામ, સપોર્ટ અને રિપેરનો ખર્ચ જોઈને બે મોડલ સરખાવો.

સરખામણી એકસરખા ફોન વચ્ચે કરો#

સેકન્ડ હેન્ડ મોબાઇલની જાહેરાતોમાં ચોક્કસ મોડલ, સ્ટોરેજ, હાલત અને વિસ્તાર પ્રમાણે થોડા ફોન પસંદ કરો. હાલના વિકલ્પ માટે કેટેગરીના ફિલ્ટર વાપરો અને આ ગાઇડથી શું પૂછવું એ નક્કી કરો.

એકસરખા સ્ટોરેજવાળા ફોનનો ભાવ સરખાવો. ચાર્જર, બોક્સ, બિલ અને દસ્તાવેજ મુજબ બાકી વોરંટી મળે છે કે નહીં તે પૂછો. માત્ર મોડેલના નામ પરથી સ્ક્રીન બદલાયેલી છે કે ફોનમાં પાણી ગયું હતું તે જાણી શકાતું નથી.

તમારું કામ કરી શકે એવા નવા ફોન સાથે કુલ ખર્ચ પણ સરખાવો. જૂના મોંઘા મોડેલનો કેમેરા સારો હોય શકે, પણ રિપેરનો ખર્ચ બજેટ બહાર જાય તો એ ફાયદો ઓછો પડે. બહુ ઓછો ભાવ દેખાય એટલા માટે તપાસ છોડશો નહીં.

મળવા જતાં પહેલાં જરૂરી સવાલ પૂછો#

વેચનાર કેટલા સમયથી ફોન વાપરે છે, કેમ વેચે છે અને શું રિપેર થયું છે તે પૂછો. સ્ક્રીન કે બેટરી બદલાઈ છે? પાણીનું નુકસાન થયું છે? બધી સુવિધા ચાલે છે? આ સવાલોના જવાબ પહેલાંથી લો.

આગળ, પાછળ, કિનારી અને નુકસાનના સ્પષ્ટ ફોટા મંગાવો. પેમેન્ટ પહેલાં ફોન વાપરીને, કોલ કરીને અને ખાતાં દૂર થયાં છે તે તપાસી શકશો તેની ખાતરી કરો. માત્ર બંધ બોક્સ આપીને તરત જવા માગતા હોય તો જૂના ફોનની યોગ્ય તપાસ થઈ શકતી નથી.

બિલ અને બોક્સથી વિગતો સરખાવવામાં મદદ મળે છે, પણ એટલાથી બધી ખાતરી થતી નથી. ફોન કોનો છે તે પૂછો, મોડેલ અને ઓળખની વિગતો ઉપલબ્ધ દસ્તાવેજ સાથે સરખાવો. વાત વારંવાર બદલાતી હોય તો અટકો. બીજાનું પૂરું બિલ કે અંગત વિગતો જાહેરમાં મૂકશો નહીં.

પૈસા આપતાં પહેલાં ખરેખરનાં ફોનના સેટિંગ કે સામાન્ય IMEI બતાવતી સ્ક્રીનમાંથી નંબર જુઓ અને ઉપલબ્ધ દસ્તાવેજ સાથે મેળવો. બે સિમવાળા ફોનમાં જે ઓળખ નંબર દેખાય એ તપાસો. DoTની સત્તાવાર Sanchar Saathi Know Your Mobile સુવિધાથી એ જ ફોનની તપાસ કરો. બ્લેકલિસ્ટેડ, ડુપ્લિકેટ કે અમાન્ય નંબરની ચેતવણી આવે તો ખરીદી અટકાવી સત્તાવાર રીતે સ્પષ્ટતા માગો. પૂરો IMEI જાહેર ફોટામાં ન મૂકો.

સ્ક્રીન અને રોજ વપરાતી સુવિધા તપાસો#

પરવાનગી લઈને કવર કાઢો જેથી અંદરની હાલત જોઈ શકો. તિરાડ, વાંકી કિનારી, ઢીલા ભાગ કે ખુલ્લી જગ્યા છે કે નહીં તે જુઓ. જાહેરાતની વાત સાથે ન મળતી બાબત દેખાય તો પૂછો.

આખી સ્ક્રીન પર ટચ વાપરો. હળવા અને ઘેરા રંગનો ફોટો ખોલીને ડાઘ કે લાઇન જુઓ. બ્રાઇટનેસ બદલો અને બટન દબાવી જુઓ. સ્વીકારી શકાય એવો સ્ક્રેચ અને કામ ન કરતો ટચ અલગ બાબત છે.

પછી પોતાને કામ આવતી સુવિધાઓ તપાસો:

• કોલ કરીને માઇક્રોફોન, કાન પાસેનો અવાજ અને સ્પીકર સાંભળો.
• આગળ અને પાછળના કેમેરાથી ફોટા તથા નાનો વિડિયો લો.
• યોગ્ય ચાર્જરથી ચાર્જ થાય છે કે નહીં અને પોર્ટની હાલત જુઓ.
• શક્ય હોય તો વાઇ-ફાઇ અને બ્લૂટૂથ જોડો.
• પહેલાંથી વાત કરી હોય તો પોતાની સિમથી મોબાઇલ કનેક્શન તપાસો.
• વાપરવાના હો તો ફિંગરપ્રિન્ટ કે ચહેરાથી લોક ખોલવાનું અજમાવો.

થોડી મિનિટથી આખો દિવસ બેટરી કેટલું ચાલશે એ ખબર ન પડે. ફોનમાં બેટરીની માહિતી હોય તો જુઓ અને બદલાવી છે કે નહીં પૂછો. ચાર્જ અચાનક ઘટે કે ફોન બંધ થાય તે ધ્યાનમાં લો. અસામાન્ય ગરમી કે ફૂલેલી બેટરી હોય તો ચલાવવું કે ચાર્જ કરવું રોકો અને જાણકારને દેખાડો. રિપેરનો ખર્ચ સમજ્યા પછી ભાવ સરખાવો.

પેમેન્ટ પહેલાં જૂનાં ખાતાં દૂર કરાવો#

પહેલાંથી ક્રમ નક્કી કરો. પહેલાં એ જ ફોન તપાસો અને વાપરી જુઓ. પછી વેચનાર પોતાનો ડેટા સાચવીને મોડલની સૂચના મુજબ ખાતાં દૂર કરે અને ફોન સાફ કરે. જરૂરી નેટવર્ક સાથે નવો સેટઅપ શરૂ કરી જૂના માલિકનું ખાતું માગે છે કે નહીં જુઓ. iPhoneમાં Activation Lock અને Androidમાં જૂનું Google કે કંપનીનું ખાતું બાકી છે કે નહીં તપાસો.

વેચનારનો પાસવર્ડ માગશો નહીં. “પૈસા આપો, પછી લોક ખોલી આપીશ” એવી વાત સ્વીકારશો નહીં. ખાતાનો લોક કે માલિકીનો સવાલ બાકી રહે તો વાત ઉકલે ત્યાં સુધી ખરીદી અટકાવો.

તપાસ પછી એસેસરીઝ સાથે અંતિમ ભાવ નક્કી કરો. કયો ફોન અને કઈ હાલતમાં લીધો તેની લખિત નોંધ રાખો. Zutiloની સુરક્ષા માર્ગદર્શિકા અનુસરો અને તપાસ્યા વગર ફોન રાખવા માટે એડવાન્સ આપવાની ઉતાવળ ન કરો.

તમારો હાલનો ફોન પણ વેચવાનો છે?#

અલગ જાહેરાતમાં રિપેરની સાચી માહિતી અને સ્પષ્ટ ફોટા મૂકો. અંગત વિગતો ફોટામાં ન દેખાય તે જુઓ. વેચાણની માર્ગદર્શિકા અને ડેટા દૂર કરવા માટે ઉત્પાદકની સૂચના અનુસરો. કેટેગરીની મર્યાદામાં મફત પોસ્ટિંગ મળે છે; હાલની જાહેરાત મર્યાદા તપાસો.

મળવા જતાં પસંદ કરેલા ફોનની યાદી અને આ તપાસ સાથે રાખો. તમારી જરૂરી બાબતો બરાબર હોય અને ભાવ યોગ્ય લાગે તો ખરીદીનો નિર્ણય વધારે સમજણથી લઈ શકશો.